UZ
Davlat xizmatlaridan foydalanish uchun har doim ERI kaliti oʻrnatish shart emas — koʻp holatda telefonning oʻzi yetarli. Buning yoʻli — Mobil ID. Quyida u nima, ERIdan nimasi bilan farq qiladi, qanday roʻyxatdan oʻtiladi va qaysi xizmatlarda ishlashini koʻrib chiqamiz.
Mobil ID nima
Mobil ID (Mobile ID) — bu One ID va my.gov.uz tizimlariga shaxsni telefon raqami orqali tasdiqlab kirish moduli. U elektron hukumat xizmatlariga ERI kalitisiz kirish imkonini beradi: kompyuterga kalit oʻrnatish, USB xotira olib yurish yoki maxsus dastur shart emas. Shaxs telefon raqami va SMS-kod orqali tasdiqlanadi.
Mobil ID va ERI: farqi nimada
Farqni tushunish muhim, chunki ular bir-birini toʻliq almashtirmaydi:
- Mobil ID — telefon va SMS orqali tasdiqlash. Faqat jismoniy shaxslar uchun, moliyaviy boʻlmagan oddiy davlat xizmatlariga mos.
- ERI (E-IMZO) kaliti — kompyuterdagi kalit fayli. Soliq, hisob-faktura, tashkilot hujjatlari va moliyaviy amallar uchun baribir kerak.
Yaʼni kundalik arizalar, maʼlumotnomalar va soʻrovlar uchun Mobil ID yetarli; imzo qonuniy-moliyaviy kuch talab qilganda esa ERI ishlatiladi. Elektron imzo umuman nima ekanini alohida maqolada tushuntirdik.
Roʻyxatdan oʻtish: onlayn
Eng oson yoʻl — telefon orqali:
- Smartfoningizga MyGov ilovasini (Google Play yoki App Store) oʻrnating yoki my.gov.uz saytini oching.
- Pasport (ID-karta) maʼlumotlari, tugʻilgan sana va telefon raqamingizni kiriting.
- Raqamingizga kelgan SMS-kodni tasdiqlang.
- Tizim yuzni tanish (Face ID) orqali shaxsingizni tekshiradi.
Shundan soʻng Mobil ID faollashadi va keyingi kirishlarda parol oʻrniga telefonga kelgan kod ishlatiladi.
Roʻyxatdan oʻtish: markaz orqali
Agar onlayn tekshiruvdan oʻta olmasangiz, Mobil IDni Davlat xizmatlari markazi yoki notarius orqali ham rasmiylashtirish mumkin. Bunda pasport yoki ID-kartangiz bilan borasiz, xodim shaxsingizni tasdiqlaydi va xizmatni ulaydi.
Mobil ID orqali qanday kirish
Xizmatga kirishda One ID oynasida parol oʻrniga Mobil ID usulini tanlaysiz, telefon raqamingizni kiritasiz va kelgan kodni tasdiqlaysiz. Bu my.gov.uz shaxsiy kabinetiga va One ID bilan ishlaydigan boshqa portallarga ham tegishli.
Qaysi xizmatlarda ishlaydi
Mobil ID orqali elektron hukumatning moliyaviy boʻlmagan xizmatlarining aksariyatiga kirish mumkin: taʼlim, ijtimoiy himoya, transport, sogʻliqni saqlash, biznesni roʻyxatdan oʻtkazish, turli maʼlumotnoma va arizalar topshirish. Moliyaviy amallar — masalan, toʻlov yoki soliq bilan bogʻliq imzolar — uchun esa baribir ERI kaliti talab qilinadi.
Narxi qancha
Mobil IDga ulanish — bir martalik ramziy toʻlov, BHM (bazaviy hisoblash miqdori)ning 2 foizi atrofida, yaʼni bir necha ming soʻm. Tizim joriy etilayotgan davrda u bepul edi. Aniq summa har yili BHM oʻzgarishi bilan yangilanadi, shuning uchun toʻlovni rasmiylashtirish paytida koʻrsatilgan raqamga qarang.
Xavfsizlik: nimaga eʼtibor berish kerak
Mobil IDning butun himoyasi telefon raqamingizga bogʻliq, shuning uchun:
- SMS-kodni hech kimga aytmang — na "bank xodimi", na "operator" soʻraganida.
- Telefon yoki SIM-kartani yoʻqotsangiz, Mobil IDni darhol oʻchirib qoʻying.
- SIM-karta oʻzingizning nomingizga roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi shart.
Mobil ID hozircha takomillashtirilib boriladigan tizim, shuning uchun baʼzi xizmatlarda u hali ishlamasligi mumkin — bunday holatda ERI kaliti yoki oddiy One ID paroli zaxira yoʻl boʻlib qoladi.
Кратко по-русски: Mobil ID (Mobile ID)
Mobil ID — способ входа в One ID и my.gov.uz по номеру телефона, без ЭЦП-ключа. Не нужны USB, установка модулей и программа на компьютере: личность подтверждается номером телефона и SMS-кодом. Регистрация онлайн через приложение MyGov (Google Play / App Store) или сайт my.gov.uz: вводите паспортные данные, дату рождения и телефон, подтверждаете SMS-кодом и проходите распознавание лица; либо офлайн в Центре госуслуг или у нотариуса. Только для физлиц. Работает для большинства нефинансовых госуслуг — образование, соцзащита, транспорт, здравоохранение, регистрация бизнеса, подача заявлений. Для финансовых операций и подписей по-прежнему нужен ключ ЭЦП (E-IMZO). Стоимость — разовая символическая плата около 2% БХМ (несколько тысяч сумов). Не сообщайте SMS-код никому, при потере телефона отключите сервис.
Qisqacha
Mobil ID — telefon raqami va SMS orqali One ID va my.gov.uz ga kalitsiz kirish. MyGov ilovasi yoki my.gov.uz orqali onlayn, yoki markazda rasmiylashtiriladi, faqat jismoniy shaxslar uchun. Moliyaviy boʻlmagan xizmatlarning aksariyatida ishlaydi, moliyaviy amallar uchun ERI kaliti kerak. Toʻlov ramziy — 2% BHM atrofida. SMS-kodni hech kimga bermang, telefon yoʻqolsa xizmatni oʻchiring.