One ID nima va unga qanday kirish kerak: ro’yxatdan o’tish, parolni tiklash

One ID (OneID) — O’zbekistonning yagona identifikatsiya tizimi. Bitta login va parol bilan 300 dan ortiq davlat va nodavlat axborot tizimiga kirish mumkin: my.gov.uz, soliq, ta’lim, bandlik, bank va tijorat xizmatlari. Quyida tizimning qanday ishlashi, unga kirishning barcha usullari, ro’yxatdan o’tish tartibi va eng ko’p uchraydigan muammolarning yechimi berilgan.

One ID nima va u qanday imkoniyat beradi

One ID — «Raqamli hukumat» tizimi foydalanuvchilarini identifikatsiyalash uchun mo’ljallangan yagona axborot tizimi. Uning vazifasi oddiy: har bir sayt uchun alohida akkaunt yaratish o’rniga, foydalanuvchi bitta profil ochadi va shu profil orqali barcha ulangan tizimlarga xavfsiz kiradi.

Tizim jismoniy shaxslar uchun ham, yuridik shaxslar uchun ham ishlaydi. Huquqiy asosi — Vazirlar Mahkamasining 2015-yil 17-dekabrdagi 365-son va 2020-yil 30-oktabrdagi 679-son qarorlari.

One ID ga kirish usullari

Tizim identifikatsiya va autentifikatsiyaning bir nechta usulini qo’llab-quvvatlaydi:

• Login va parol — eng keng tarqalgan usul, ular ro’yxatdan o’tishda SMS orqali yuboriladi.
• Elektron raqamli imzo (ERI) — kalit fayli yoki ID-kartadagi kalit orqali.
• Mobil telefon raqami (Mobile-ID) — foydalanuvchi o’z raqami orqali aniqlanadi.
• Masofaviy biometrik identifikatsiya.

Bundan tashqari, rasmiy OneID mobil ilovasi orqali ikki faktorli autentifikatsiyani yoqish mumkin — bu akkauntni o’g’irlashdan himoyalashning eng samarali usuli.

One ID da ro’yxatdan o’tish

Saytning bosh sahifasida «Ro’yxatdan o’tish» havolasiga o’ting, Foydalanuvchi shartnomasi va Maxfiylik siyosati bilan tanishing, tegishli katakchani belgilang va «Ro’yxatdan o’tish» tugmasini bosing. So’ng usulni tanlaysiz — standart yoki ERI orqali.

Standart usul

1. JShShIR (jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami), ID-karta yoki pasport seriyasi va raqami, mobil telefon raqamini kiriting va «SMS yuborish» tugmasini bosing.
2. Ma’lumotlar to’g’ri bo’lsa, telefoningizga tasdiqlash kodi, shuningdek shaxsiy kabinet uchun login va parol yozilgan SMS keladi.
3. Kodni tegishli maydonga kiriting va «Ro’yxatdan o’tish» tugmasini bosing.

ERI yordamida

1. Raqamli imzoingizni tanlang, telefon raqamini kiriting va «Imzolash» tugmasini bosing, so’ng ERI kalitining parolini kiriting.
2. Telefonga tasdiqlash kodi hamda login va parol bilan SMS keladi.
3. Kodni kiriting va ro’yxatdan o’tishni yakunlang.

Muhim. Ro’yxatdan o’tishda faqat o’z nomingizga rasmiylashtirilgan mobil raqamdan foydalaning. Boshqa odamning raqami bilan tizim ro’yxatdan o’tkazmaydi — bu xatolikning eng keng tarqalgan sababi.

Chet el fuqarolari uchun

Chet el fuqarosi avval JShShIR olishi kerak: buni vaqtinchalik yoki doimiy ro’yxatdan o’tgan joyidagi Davlat xizmatlari markazlarida yoxud ichki ishlar organlarining migratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish bo’limlarida qilish mumkin. Keyin oddiy standart usulda ro’yxatdan o’tadi — shu bilan birga JShShIR olishda ishlatilgan hujjat seriyasi va raqamini ko’rsatish shart.

Ro’yxatdan o’ta olmayapsizmi

Rasmiy tavsiyalar quyidagicha:

1. Kiritilgan ma’lumotlarni tekshiring: JShShIR, ID-karta seriyasi va raqami, telefon raqami. ERI ishlatayotgan bo’lsangiz, uning amal qilish muddati tugamaganiga ishonch hosil qiling.
2. Telefon raqami sizning nomingizga rasmiylashtirilganini tekshiring — buni operator ofisida aniqlash mumkin.
3. Operatorning abonent ma’lumotlarida JShShIR ko’rsatilganiga ishonch hosil qiling. Ko’rsatilmagan bo’lsa, uni qo’shishni so’rang — aynan shu qadam ko’p hollarda muammoni hal qiladi.
4. Boshqa operatorning raqami bilan urinib ko’ring.
5. Idoralar tizimlarida texnik ishlar bo’lishi mumkin — biroz vaqtdan keyin qayta urinib ko’ring.

Login yoki parolni unutgan bo’lsangiz

Bosh sahifadagi «Login yoki parolingizni unutdingizmi?» havolasini bosing, JShShIR va mobil raqamni kiriting, «SMS yuborish» tugmasini bosing. Telefonga tasdiqlash kodi va yangi login-parol keladi, kodni kiritib «Qayta tiklash»ni bosasiz. Bu yerda ham raqam sizning nomingizga rasmiylashtirilgan bo’lishi shart.

Login va parolni o’zgartirish

Shaxsiy kabinetda «Sozlamalar → Login-parol» bo’limiga o’ting. Talablar qat’iy:

• login kamida 6 belgidan iborat;
• parol kamida 8 belgidan iborat;
• ikkalasida ham kamida bitta raqam, lotin alifbosining kichik va bosh harfi hamda kamida bitta maxsus belgi bo’lishi shart;
• bo’sh joy ishlatilmaydi.

«Tasdiqlangan foydalanuvchi» maqomi

Ayrim xizmatlar oddiy akkaunt bilan ochilmaydi — ular tasdiqlangan profilni talab qiladi. Maqomni olishning ikkita mustaqil yo’li bor:

• Mobile-ID orqali — foydalanuvchi barcha elektron davlat xizmatlaridan foydalana oladi, kredit sohasidagi moliyaviy xizmatlar bundan mustasno.
• ERI orqali — bu holda cheklov yo’q, moliyaviy va bank xizmatlari ham ochiladi.

Usullar bir-birini almashtirmaydi, shuning uchun ikkalasini ham ulab qo’yish tavsiya etiladi.

ERI haqida qisqacha

One ID da ikki xil raqamli imzodan foydalanish mumkin: Soliq qo’mitasi bergan ERI (kalit istalgan tashuvchida saqlanadi) va ID-karta olingandan keyin beriladigan ERI (kalit kartaning o’zida turadi). ID-kartadagi kalitdan foydalanish faqat NFC moduli bor qurilmada, OneID mobil ilovasi orqali mumkin.

Diqqat: tizimda ro’yxatdan o’tmasdan turib, faqat ERI bilan avtorizatsiya qilib bo’lmaydi — avval profil kerak.

Yuridik shaxsni profilga bog’lash

Tegishli maydonga tashkilotning STIRini kiritib, «Qo’shish» tugmasini bosasiz. Tekshiruvdan so’ng yuridik shaxs ma’lumotlari profilda paydo bo’ladi va avtorizatsiya paytida tizim qaysi nom bilan kirishni so’raydi. Bitta profilga bir nechta tashkilotni ulash mumkin. Xizmat faqat rahbarlar uchun ochiq.

Akkauntni qanday himoya qilish kerak

• Login va parolni hech kimga aytmang va brauzerda saqlamang.
• Parolni muntazam, kamida oyiga bir marta almashtiring.
• Rasmiy mobil ilovani o’rnatib, ikki faktorli autentifikatsiyani yoqing.
• SIM-kartani begonaga bermang: u orqali login va parolni tiklash mumkin.
• Ishlatmaydigan avtorizatsiya usullarini o’chirib qo’ying.
• Avtorizatsiyalar va faol sessiyalar tarixini vaqti-vaqti bilan ko’rib turing.
• Begona qurilmadan kirgan bo’lsangiz, ishni tugatib kabinetdan chiqing va sessiyani o’chiring.

Alohida imkoniyat — «Ma’lumotlarni boshqarish» xizmati: u orqali Raqamli ma’lumotlar platformasiga ulangan tashkilotlarga shaxsiy ma’lumotlaringizni uzatishni bloklash mumkin. Bu sizning ishtirokingizsiz kredit rasmiylashtirishdan himoya qiladi, lekin dastlabki faollashtirishda barcha tashkilotlar bloklanadi — keyin har biriga alohida ruxsat berish kerak bo’ladi.

Savol-javob

One ID va my.gov.uz — bir narsami?

Yo’q. One ID — identifikatsiya tizimi, ya’ni kalit; my.gov.uz — davlat xizmatlari portali, ya’ni eshik. Portalga aynan One ID akkaunti bilan kiriladi.

Bitta odam ikkita akkaunt ocha oladimi?

Profil JShShIRga bog’langan, shuning uchun bir shaxsga bitta akkaunt to’g’ri keladi. Ikkinchi akkaunt ochishga urinish odatda xatolik bilan tugaydi.

Telefon raqamini almashtirsam nima bo’ladi?

Yangi raqamni shaxsiy kabinet sozlamalarida yangilash kerak, aks holda parolni tiklash imkonsiz bo’lib qoladi.

ERI shart mi?

Kundalik xizmatlar uchun shart emas. Lekin bank va moliyaviy xizmatlar hamda tadbirkorlik bilan bog’liq amallar uchun ERI kerak bo’ladi.

Akkaunt buzib kirilgan deb o’ylasam?

Darhol parolni almashtiring yoki tiklash funksiyasidan foydalaning, faol sessiyalarni o’chiring va ikki faktorli autentifikatsiyani yoqing.

Maqola ma’lumot xarakteriga ega va rasmiy OneID ma’lumotnomasi asosida tayyorlangan. Tizim interfeysi va shartlari o’zgarishi mumkin — aniq holatni id.egov.uz saytidan tekshiring.