Ismlar konvertori: pasport, yangi lotin va ruscha yozilishi
Bitta oʻzbek ismi bir vaqtning oʻzida bir necha koʻrinishda yashaydi: tugʻilganlik guvohnomasida kirilda, xorijiy pasportda apostrofsiz lotinda, Rossiya hujjatlarida IKAO sxemasi boʻyicha, 2026-yilgi islohotdan keyin esa Ş, Ç, Ö va Ğ harflari bilan. Quyidagi konvertor barcha variantni bir vaqtda koʻrsatadi — qaysi yozuvni qayerga olib borayotganingiz koʻrinib turadi.
Yozuv turi oʻzi aniqlanadi. Hisobni brauzer qiladi, ism hech qayerga yuborilmaydi.
Qanday ishlatiladi
Familiya, ism va otangizning ismini hozir hujjatda qanday yozilgan boʻlsa, shundayligicha kiriting — oʻzbek kirilida, eski yoki yangi lotinda. Yozuv turi oʻzi aniqlanadi, qolgan variantlar kartochkalarda chiqadi. Hammasi brauzerda hisoblanadi: ism hech qayerga yuborilmaydi va saqlanmaydi.
Har bir kartochka yonidagi «Nusxa olish» tugmasi satrni buferga oladi — anketalarni qayta terib oʻtirmay, bitta harfda xato qilish xavfisiz toʻldirasiz.
Nega pasportda apostrof ham, Ş ham yoʻq
Xorijiy pasport sahifasining pastida mashinada oʻqiladigan zona bor — chegaradagi skaner oʻqiydigan ikki satr. IKAO Doc 9303 standarti boʻyicha u yerda faqat A–Z lotin harflari, raqamlar va toʻldiruvchi belgi boʻlishi mumkin. Oʻtkirdagi apostrof ham, Şavkatdagi belgi ham u yerga jismonan sigʻmaydi.
Shuning uchun pasportdagi yozuv doim soddalashtirilgan: Oʻtkir — Otkir, Gʻulomov — Gulomov, Maʼruf — Maruf. Bu pasportchining xatosi emas, standart talabi. Konvertor «Pasportdagi yozuv» kartochkasida aynan shu satrni, ostida esa uning mashinada oʻqiladigan zonadagi koʻrinishini beradi.
2026-yilgi yangi lotin allaqachon berilgan pasportlarga taʼsir qilmaydi: hujjat muddati tugaguncha amal qiladi, yangi yozuv almashtirishda paydo boʻladi. Oʻtish davrida ikkala satrni ham bilib qoʻyish foydali — bankda, notariusda va aviachiptada ular farq qilishi mumkin.
Bitta ismning uch xil yozuvi — va hammasi toʻgʻri
Oʻtkir Gʻulomovni olaylik. Oʻzbek lotinida u Oʻtkir Gʻulomov, pasportda — Otkir Gulomov, yangi qoidada — Ötkir Ğulomov, ruscha — Уткир Гуломов, Rossiya hujjatlarida esa Utkir Gulomov. Besh satr, va birortasi ham xato emas.
Amaliy xulosa shu: ismingizni boshqacha yozgan xodim bilan bahslashishdan odatda naf yoʻq — u oʻz yoʻriqnomasiga amal qiladi. Maʼnosi boshqa narsada: bitta hujjatlar toʻplami ichida yozuv qogʻozdan qogʻozga oʻzgarib ketmasligini kuzatish kerak.
X va Ҳ, O va Ў — eng koʻp farq shu yerda
Oʻzbek kirili Х va Ҳ ni ajratadi, lotin ularni x va h bilan beradi: Baxtiyor, Ilhom. Rossiya sxemasida esa ikkalasi ham kh boʻladi — Bakhtiyor va Ilkhom. Xuddi shunday farq Ж da: oʻzbek lotinida j, rus sxemasida zh — Jasur va Zhasur.
Ismni lotinda kiritsangiz, konvertor kirilni qoidaga koʻra tiklaydi, ammo bitta lotin satridan Ilhom bilan Ilxomni ajratib boʻlmaydi — bu harflar pasportda qoʻshilib ketgan. Tugʻilganlik guvohnomasiga qarang: u yerdagi yozuv birlamchi.
O va Ў da ham shunday. Pasportda Oʻtkir Otkir ham, Utkir ham boʻlishi mumkin — ikkala variant uchraydi, konvertor ularni «Yana uchraydi» satrida koʻrsatadi.
Rossiyadagi hujjatlar uchun
Patent, RVP, yashash guvohnomasi, bank kartasi va pul oʻtkazmalari rus transliteratsiyasi qoidasi — IIV 889-buyrugʻi va oʻsha IKAO Doc 9303 boʻyicha rasmiylashtiriladi. Familiyangiz rus qogʻozida oʻzbek pasportidagidan boshqacha koʻrinishi ham shundan.
Asosiy qoida oddiy: anketaga u bilan birga taqdim etiladigan hujjatdagi yozuvni koʻchiring. Yozuvlar allaqachon farq qilib qolgan boʻlsa, migratsiya va bank xizmatlari shaxs aynanligi haqidagi arizani qabul qiladi — pasport, tugʻilganlik guvohnomasi va avvalgi hujjatlar ilova qilinadi.
Familiya va otasining ismi
-ov va -ev bilan tugaydigan familiyalar bashoratli: Karimov — Karimov, Yusupova — Yusupova. Qiyinchilik oʻzagida farqli harf turganda boshlanadi: Gʻaniyev oʻzbek lotinida Gʻaniyev, pasportda Ganiev; Rahimova rus hujjatlarida Rakhimova boʻladi.
-oʻgʻli va -qizi lotinda oʻgʻli va qizi, pasportda ogli va qizi, yangi qoidada öğli va qizi tarzida yoziladi. Rossiya hujjatlarida ular koʻpincha ugli va kizi boʻlib ketadi. Chiziqcha bilan yozilgan qoʻsh ismlarni konvertor butunligicha oladi: Dilshod-Bek shundayligicha qoladi.
Ism emas, matn kerak boʻlsa
Butun matnlar — arizalar, peshtaxta yozuvlari, postlar — uchun alohida vosita bor: yangi alifbo konvertori. U kirill, eski va yangi lotin oʻrtasida ikki tomonga oʻgiradi hamda Isʼhoq kabi qoʻshimcha chegarasi va bekor qilingan ng birikmasi kabi bahsli holatlarni ham hisobga oladi.
Koʻp beriladigan savollar
Yangi harflar tufayli pasportni almashtirish kerakmi? Yoʻq. Amaldagi hujjat muddati tugaguncha ishlaydi, yangi yozuv navbatdagi almashtirishda paydo boʻladi.
Ismim pasportda qanday yozilishini oʻzim tanlay olamanmi? Avvalgi yozuvni saqlashni soʻrash mumkin — bu rasmiylashtirish paytida ariza bilan qilinadi, unga eski yozuv turgan hujjatlar ilova qilinadi: avvalgi pasport, viza, tugʻilganlik guvohnomasi.
Nega konvertor pasport yozuvining ikki variantini beradi? Chunki amaliyot yagona boʻlmagan: bitta harf turli yillarda turlicha berilgan. Konvertor asosiy variantni va uchraydigan muqobillarni koʻrsatadi, qaror esa baribir qoʻlingizdagi hujjatniki.
Ism biror joyga yuboriladimi? Yoʻq. Butun hisob brauzeringizda ketadi, sahifa serverga hech nima uzatmaydi va saqlamaydi.