E-IMZO kalit va parolni tiklash: yangilash, muddat tugaganda va parolni unutganda

ERI kaliti bilan ikki xil "parol" chalkashtiriladi va tiklash yoʻli ular uchun butunlay boshqacha. Baʼzilar parolni unutadi, baʼzilarining kaliti muddati tugaydi, baʼzilari faylni yoʻqotib qoʻyadi — har biriga alohida yechim bor. Quyida qaysi holatda kalitni haqiqatan tiklab boʻlishi, qaysi holatda esa faqat yangi kalit rasmiylashtirish qolishini tartib bilan koʻrib chiqamiz.

Ikki xil parolni chalkashtirmang

Birinchisi — kalit faylining paroli. Bu parolni siz kalitni yuklab olayotganda oʻzingiz oʻrnatasiz va u aynan DSKEYS papkasidagi faylni ochadi. Ikkinchisi — tizim kabinetining paroli, masalan One ID yoki soliq kabineti paroli. Bularni ajratish muhim, chunki tiklash yoʻllari qarama-qarshi: kabinet parolini tiklash mumkin, kalit faylining parolini esa — yoʻq.

Kalit faylining parolini unutsangiz

Bu yerda achchiq haqiqatni aytish kerak: kalit faylining parolini tiklab boʻlmaydi. U hech qayerda saqlanmaydi — na e-imzo.uz da, na kompyuterda ochiq holda. Shuning uchun "parolni tiklash" tugmasi ham yoʻq. Agar parolni eslay olmasangiz, yagona yoʻl — yangi kalit rasmiylashtirish. Eski fayl foydasiz boʻlib qoladi, lekin uni darrov oʻchirmang: baʼzan parol keyin esga tushadi.

"Parolni tiklab beramiz", "kalit parolini buzib beramiz" degan takliflar — firibgarlik. Texnik jihatdan bu parolni tashqaridan tiklash imkonsiz, va kimdir buni vaʼda qilsa, maqsadi sizning kalitingizni qoʻlga kiritish.

One ID yoki kabinet parolini tiklash

Agar gap kalit haqida emas, balki One ID yoki tizim kabinetiga parol bilan kirish haqida boʻlsa — buni tiklash oddiy. Kirish oynasida "Parolni unutdingizmi" havolasini bosing, telefon raqamiga kelgan kod orqali yangi parol oʻrnating. Bu ERI kalitiga umuman taʼsir qilmaydi.

Kalit muddati tugaganda: yangilash

Kalit odatda bir yilga beriladi. Muddat tugashiga oz qolganda uni masofadan yangilash mumkin — bu eng qulay holat: hali amal qilayotgan kalit shaxsingizni tasdiqlaydi, shuning uchun markazga borish shart emas. e-imzo.soliq.uz orqali yangilash arizasini toʻldirasiz va yangi sertifikat olasiz.

Agar muddat allaqachon tugab boʻlgan boʻlsa, masofadan yangilash ishlamaydi: amal qilmayotgan kalit hech nimani tasdiqlay olmaydi. U holda kalit yangidan, birinchi marta olgandagidek rasmiylashtiriladi — shaxsni tekshirish bilan. Shuning uchun muddat tugash sanasini oldindan kalendarga yozib qoʻying va bir necha kun ilgari yangilang.

Faylni yoʻqotsangiz yoki kompyuter buzilsa

Kalit — bu oddiy fayl, va u faqat sizning kompyuteringizda turadi. Kompyuter buzilsa, disk formatlansa yoki fayl oʻchib ketsa, kalit ham yoʻqoladi. Aynan shuning uchun kalitni olgan zahoti uning zaxira nusxasini xavfsiz joyda — masalan, USB xotira yoki parol bilan himoyalangan papkada — saqlab qoʻyish kerak.

Zaxira nusxa boʻlsa, tiklash oson: faylni yangi kompyuterning DSKEYS papkasiga koʻchirasiz va parolni kiritib ishlaydi. Zaxira nusxa boʻlmasa — yana oʻsha yoʻl: yangi kalit rasmiylashtirish. Nusxada ham fayl, ham uning paroli birga kerak: parolsiz fayl foydasiz.

Kalitni qayta rasmiylashtirish: qadamlar

Yangi kalit olish — muddati tugagan, paroli unutilgan yoki yoʻqolgan kalit uchun yagona haqiqiy yechim. Tartib birinchi marta olgandagidek:

1. e-imzo.soliq.uz da yangi kalit olish arizasini toʻldiring.
2. Shaxsni tekshirishdan oʻting — Face ID orqali onlayn yoki roʻyxatga olish markazida shaxsan.
3. Yangi kalit uchun yangi, ishonchli parol oʻrnating va uni yozib qoʻying.
4. Faylni DSKEYS papkasiga saqlang va darhol zaxira nusxa oling.

Toʻliq oʻrnatish va ulash tartibi — E-IMZO va ERI kaliti boʻyicha toʻliq qoʻllanmada.

Rahbar yoki maʼlumotlar oʻzgarganda

Tashkilot kaliti aniq bir shaxs — odatda rahbar — nomiga beriladi. Rahbar almashsa, tashkilot nomi yoki STIR oʻzgarsa, eski kalit kuchini yoʻqotadi va yangisi rasmiylashtiriladi. Buni ham oldindan qilib qoʻygan maʼqul: hisobot muddati kunida kalit ishlamay qolishi eng noqulay holat. Kalit bilan qaysi tizimlarga kirishni Didox va my.gov.uz maqolalarida koʻrishingiz mumkin.

Кратко по-русски: восстановление и обновление ключа ЭЦП

Различают два пароля. Пароль от файла ключа (папка DSKEYS) восстановить нельзя — он нигде не хранится, кнопки сброса нет. Забыли — оформляется новый ключ, а обещания «взломать пароль» это мошенничество. Пароль от кабинета One ID или налоговой, наоборот, сбрасывается по SMS через «Забыли пароль». Ключ действует около года: пока срок не истёк, продлить можно удалённо на e-imzo.soliq.uz; если срок уже вышел — только переоформление с проверкой личности. Файл ключа хранится только на вашем компьютере, поэтому сразу после получения делайте резервную копию файла вместе с паролем — тогда при поломке компьютера ключ восстанавливается копированием в папку DSKEYS. Нет копии — оформляйте новый ключ.

Qisqacha

Kalit faylining parolini tiklab boʻlmaydi — unutsangiz, yangi kalit olasiz; kabinet paroli esa SMS orqali tiklanadi. Amal qilayotgan kalitni masofadan yangilash mumkin, muddati tugagani — faqat qayta rasmiylashtirish bilan. Faylni yoʻqotmaslik uchun zaxira nusxa saqlang, parolni alohida yozib qoʻying. Rahbar yoki rekvizit oʻzgarsa, tashkilot kaliti yangidan olinadi. Barcha holatda yagona rasmiy manba — e-imzo.uz, "parolni buzib beramiz" degan takliflardan qoching.